استان بوشهر بیش از ۹۰۰ کیلومتر با خلیج فارس ساحل دارد که هر چند امکانات و تاسیسات تفریحات آبی سالم و استاندارد متناسب با ظرفیت و نیاز در این استان وجود ندارد اما گرما و شرجی طاقت فرسای تابستان این استان که باعث می‌شود تا عرق از سر روی انسان جاری شود هر فردی را هرچند محتاط باشد ناگزیر از تن زدن به آب می‌کند.

از طرفی نشاط و سرگرمی ساحل نشینان بوشهری نیز تنها با دریا و شنا عجین است طوریکه نصب تابلوهای اعلام آلودگی محل و شنا ممنوع در شناگاه‌ها نیز نتوانسته از شلوغی عصرگاهی سواحل مملو از افرادی که در حال شنا کردن در این مکان‌ها هستند، بکاهد.

هم‌اکنون نیمی از شناگاه‌های بندر بوشهر از سوی بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی و اداره کل حفاظت محیط زیست این استان به عنوان پر خطر و بحرانی اعلام شده‌است اما همین محل‌ها در گرمای تابستانه بوشهر پر رونق است که این وضعیت برنامه‌ریزی برای برطرف کردن هرچه زودتر آلودگی از این فضاها را ضرورت بخشیده‌است.

مهمترین مصداق آلودگی‌های زیست محیطی آب‌های ساحلی در بوشهر ورود انواع فاضلاب به دریا است که این معضل پیامدهای متعددی ایجاد کرده که یکی آنها انواع بیماری‌های گوارشی و پوستی است که از موهبت دریا نصیب بوشهری‌ها می‌شود.

بوشهر به عنوان سومین شهر پرجمعیت جنوب کشور دارای ۱۸ کیلومتر ساحل ماسه‌ای و صخره‌ای است، اما بوشهری‌ها معتقدند تفریحات آبی سالم و استاندارد متناسب با ظرفیت و نیاز در بوشهر وجود ندارد و همین امر مردم را برای استفاده از ظرفیت خدادادی دریا به شناگاه‌هایی می‌کشاند.

جلوگیری از آلودگی ساحل بوشهر 

مردم بوشهر معتقدند دستگاه‌های متولی مانند مسئولان شهرداری، محیط زیست و علوم پزشکی باید با استفاده از قانون این مساله را هدایت کنند و جلو ورود فاضلاب به دریا را بگیرند زیرا دریا و شنا تنها امکانات تفریحی این شهر به شمار می‌رود.

یک زن میانسال که در ساحل ریشهر نشسته بود و دو پسر نوجوان او غرق آب‌تنی در دریا بودند گفت: مسولان باید راهی برای مشکل فاضلاب پیدا کنند و از ورود آن به آب دریا جلوگیری کنند.

وی گفت: تفریح بچه‌ها در فصل تابستان شنا در اینجا است. به ویژه که با شیوع کرونا نمی‌توان آن‌ها را به کلاس‌های آموزشی هم فرستاد و امکانات مناسبی هم در سایر زمینه‌ها وجود ندارد.

یکی از اهالی محله ریشهر در جنوب بندر بوشهر گفت: ساحل ماسه‌ای ریشهر و چشم انداز منحصر به فرد آن افراد را جذب می‌کند تا هم از تماشای منظره آن لذت ببرند و هم در این گرما تنی به آب بزنند.

احمد رضا ندومی با بیان اینکه ساحل ریشهر این ظرفیت را دارد تا به پر جاذبه ترین شناگاه کشور تبدیل شود ادامه داد: در حالی که شهرهایی مثل کیش با ایجاد شناگاه‌های استاندارد به شهرهای توریست پذیر تبدیل شده‌اند و بر سر زبان‌ها افتاده‌اند، اما در بوشهر با داشتن چنین ساحل زیبایی امکان شنا برای بومیان آن نیز فراهم نیست.

این شهروند بوشهری ادامه داد: مسئولان دست کم در سواحلی با این جاذبه و حجم استقبال مردم، امکانات مناسب را فراهم کنند.

مادر جوان بوشهری در پاسخ به خبر آلودگی شناگاه‌های بوشهر در فضای مجازی، نوشت: این وظیفه مسئولان است که جلو ورود فاضلاب به دریا را بگیرند و شرایط استاندارد ایجاد کنند چون گوش نوجوانان به توضیحات علمی درباره میزان آلودگی دریا بدهکار نیست.

تایید آلودگی ۵۰ درصد شناگاه‌های بندربوشهر 

رئیس حفاظت محیط زیست شهرستان بوشهر چندی پیش اعلام کرد: در میان شناگاه‌های لیان، بندرگاه، پلاژ بانوان، جفره، ریشهر و سیادت، تنها لیان و بندرگاه و سیادت نیز به صورت نسبی پاک است.

صادق پورسالم گفت: شناگاه پلاژ بانوان و ریشهر پرخطر و شناگاه جفره در وضعیت بحرانی قرار دارد.

پورسالم با اشاره به نمونه‌برداری و آزمایش میکروبی در عمق نیم تا یک و نیم متری آب دریا در سواحل بوشهر به منظور جلوگیری از شیوع بیماری‌های میکروبی، تاکید کرد: مردم جدا از شنا در شناگاه‌های آلوده بویژه جفره بپرهیزند زیرا آنها را در معرض بیماری‌های متعددی قرار می‌دهد.

وی ادامه داد: در این ارتباط کمیته‌ پایش ساحل برای تعیین شناگاه‌های سالم در بوشهر تشکیل شده و به صورت فصلی مشکلات شناگاه‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهد و شهرداری موظف است با نصب پرچم سالم یا ناسالم بودن شناگاه را برای شهروندان مشخص کند.

ضرورت همکاری مردم برای جلوگیری از ورود فاضلاب به دریا

پورسالم بیان کرد: کانال‌های پساب‌های خام خانگی سبب آلودگی شناگاه‌ها در بندر بوشهر است و شهروندان باید با اتصال فاضلاب منازلشان به شبکه فاضلاب شهری در پاک‌سازی سواحل و شناگاه‌ها نقش موثری داشته باشند.

رئیس حفاظت محیط زیست شهرستان بوشهر  همچنین در این ارتباط از تدوین برنامه ویژه برای کاهش ورود فاضلاب به خلیج فارس خبر داد.

آزمایش‌های کلیفرم گوارشی و آنتر کوک روده از آزمایش‌هایی است که میزان آن در آب تعیین کننده آلوده یا سالم بودن شناگاه‌ها در بوشهر است و به طور مرتب در آزمایشگاه سازمان حفاظت از محیط زیست پایش می‌شود و در صورتی که شاخص‌ این مولفه‌ها در شناگاهی رقمی بیش از  استاندارد را نشان دهد، آن محل برای شنا پر خطر یا بحرانی اعلام می‌شود.

مسئول آزمایشگاه محیط زیست بوشهر بیان کرد: از نظر سازمان حفاظت محیط زیست بوشهر نقاطی که بیش از ۱۰ نفر برای شنا تجمع می‌کنند شناگاه محسوب می‌شود و با آنالیز پساب‌هایی که وارد آب دریا می‌شود معیارهای سلامتی در آن شناگاه سنجیده می‌شود.

منیژه قیم توضیح داد: در صورتی که در شناگاهی شاخص کلیفرم گوارشی بیش از یکهزار و ۱۰۰ و شاخص آنترکوک روده‌ای بیش از ۵۰۰ باشد شناگاه بحرانی و پر خطر گزارش می‎‌شود و شنا در آن می‌تواند بیماری‌های متعدد پوستی و گوارشی را به دنبال داشته باشد.

وی اعلام کرد: بر این اساس شناگاه لیان و بندرگاه کاملا پاک هستند و شناگاه سیادت به طور نسبی پاک است.

مسئول آزمایشگاه محیط زیست بوشهر گفت: شناگاه سیادت در سال‌های گذشته در ززمره شناگاه‌های خطرناک قرار می‌گرفت که با پیگیری‌های انجام شده تا ۵۰ درصد از این پساب‌ها به فاضلاب شهری وصل و از ورود آن به آب دریا پیشگیری شد که این شناگاه را در شرایط نسبتا پاک قرار داد.

قیم ادامه داد:  هر چند از ورود برخی از خروجی‌های پساب‌ها به دریا گرفته شده است یا میزان آن کاهش یافته است اما هنوز تا پاک سازی شناگاه‌های بوشهر از پساب خانکی فاصله بسیاری وجود دارد.

وی در باره پلاژ ویژه بانوان نیز اظهار داشت: مشکل این شناگاه ورود پساب حمام‌های پلاژ به آب دریا بود که تصمیم گرفته شد شهرداری این مساله را اصلاح کند.

شنا در بستر بیماری 

 آب‌تنی در شناگاه‌های آلوده بوشهر هر چند نشاط و شادابی لحظه را برای کسانی که سبکبال به دریا زنده‌اند به ارمغان می‌آورد اما حجم بالایی از گزارش و مراجعه به پزشک به سبب بیماری پوستی، چشم، گوش و عفونت را نیز به همراه دارد.

مدیرگروه بهداشت محیط و حرفه ای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر گفت: شنا کردن در مکان هایی که محل دفع فاضلاب‌های انسانی یا صنعتی و دارای آلودگی بالایی است خطرات زیادی را به همراه دارد از این جمله خطرابتلا به بیماری هایی مانند تب حصبه ، انواع اسهال، اسهال خونی ، عفونت هپاتیت ، بیماری های گوارشی ، ورم ملتحمه چشم ، تراخم ، کرم قلاب دار ، عفونت های پوستی ، عفونت گوش میانی و بیماری های قارچی مانند کچلی وخارش پا را می توان نام برد.

پایش مستمر شناگاه‌ها 

میمنت توبه خاک گفت: دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، اداره کل حفاظت محیط زیست و شهرداری‌ها در استان بوشهر بر اساس تفاهم نامه موجود میان وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت کشور اجرای طرح‌های سالم سازی دریا و شناگاه‌ها را پیگیری می‌کنند

وی افزود: به منظور نظارت بر شناگاه‌ها در فصل شنا هر ۱۵ روز یکبار و در فصول غیر شنا هر ماه انجام می‌شود.

توبه خاک بیان کرد: در استان بوشهر در حال حاضر تنها پلاژ بانوان شهر بوشهر توسط شهرداری به طور رسمی به عنوان شناگاه معرفی شده‌است و همین یک نقطه در شهر بوشهر دارای حداقل سرویس‌های خدماتی مورد نیاز و منطبق بر تعریف کشوری شناگاه است و بقیه شناگاه ها درعمل فاقد خدمات مورد نیاز است و  مورد تایید سازمان‌های متولی محاسبه نمی‌شود.

ضرورت راه‌اندازی کامل شبکه فاضلاب شهری 

مدیرگروه بهداشت محیط و حرفه ای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر  عنوان کرد: رفع موانع موجود در عملیات جمع آوری و دفع بهداشت فاضلاب، بهره‌برداری ۱۰۰ درصدی از سیستم شبکه جمع‌آوری و دفع فاضلاب و احداث شبکه های مورد نیاز، مشخص کردن چند نقطه به منظور احداث شناگاه های استاندارد و اطلاع رسانی در مورد نقاط آلوده و جلوگیری از شنای عموم در این نقاط از پیشنهادهای دانشگاه علوم پزشکی به منظور رفع آلودگی و استفاده سلامت از شناگاه‌ها است.

مدیر خدمات شهری شهرداری بوشهر نیز گفت: شناگاه جفره که متولی آن شهردرای بوشهر است آلوده اعلام شده و تابلو شنا ممنوع نصب است و تا هفته آینده پرچم نیز نصب خواهد شد.

اللهیارگرشاسبی افزود: علاوه بر این پلاژ بانوان نیز به دلیل آلودگی ناشی از حمام‌ها آلوده تشخیص داده شد اما در زمان حاضر به دلیل شیوع کرونا تعطیل است.

وی گفت: سایر شناگاه‌های موجود در ساحل بوشهر مورد تایید شهرداری نیست، اما تا هفته آینده در تمام شناگاه‌هایی که سازمان محیط زیست پر خطر اعلام کرده‌است پرچم نصب می‌شود.

مدیر خدمات شهری شهرداری بوشهر یادآور شد: در شناگاه‌های پاک پرچم آبی و در شناگاه‌های آلوده پرچم زرد نصب می‌شود.

با اینکه اطلاع رسانی موثر و کافی می‌تواند با به صدا در آوردن زنگ خطر برای برخی از شهروندان بوشهری آنها را از شنا در شناگاه‌های آلوده بازدارد اما اینجا نقطه پایان مساله شناگاه‌های بوشهر نیست، مساله‌ای که از کمبود امکانات رفاهی استاندارد و توسعه گردشگری دریایی تا آلودگی زیستی محیطی خلیج فارس و سلامت بوشهری‌های ساحل نشین را در بر می‌گیرد.

تسریع دستگاه‌های متولی این امر در برنامه‌ریزی و مهم‌تر از آن اجرای تمهیداتی برای جلوگیری از ورود فاضلاب به دریا دست کم در بخش‌هایی از ساحل و پاک‌سازی چند شناگاه می‌تواند تضمین کننده سلامت شهروندان باشد زیرا بسیاری از شهروندان علاوه بر شنا در این سواحل اقدام به ماهیگیری نیز می‌کنند و تاثیر آلودگی دریا به فاضلاب بر آبزیانی که به سفره مردم می‌روند نیز مبرهن است.