نوای جنوب: درحالی 12 سال از کلنگ زنی راه آهن بوشهر- شیراز می گذرد که اگر همین سبک و سیاق در تزریق اعتبارات دنبال شود، بوشهری ها باید 70 سال دیگر برای شنیدن سوت قطار صبر کنند؛ آن هم اگر همه اعتبارات سالانه این پروژه بصورت کامل محقق شود.

تکمیل راه آهن بوشهر نیازمند 4500 میلیاردتومان راه آهن شیراز- بوشهر دارای 450 کیلومتر می باشد که براساس برآورد صورت گرفته در لایحه بودجه سال آینده، اجرای هر کیلومتر آن 10 میلیاردتومان هزینه دارد.

از این رو، اتصال استان بوشهر به راه آهن سراسری در شرایط کنونی نیازمند 4 هزار و 500 میلیاردتومان می باشد.

جالب اینکه بالاترین بودجه سالانه این پروژه، 65 میلیاردتومان در سالجاری بوده است.

همچنین در لایحه بودجه سال های 99 و 1400، اعتبار راه آهن بوشهر برای سال آینده 65 میلیاردتومان و برای سال پایانی دولت کنونی نیز 66 میلیاردتومان برآورد شده است. (دولت این‌بار بودجه را بصورت دو ساله تا پایان دوره فعالیتش ارائه کرده و در مجلس در دست بررسی است)

اگر این اعداد و ارقام توسط مجلس تغییری نکند (که بعید است نمایندگان بوشهر توان افزایش آن را داشته باشند!) باید گفت خوشبینانه ترین بودجه دولت برای راه آهن بوشهر ارقامی در حدود 66 میلیاردتومان می باشد؛ یعنی فقط 1.5 درصد اعتبار موردنیاز!

یک حساب سرانگشتی نشان می دهد با این سبک و سیاق تخصیص اعتبارات به راه آهن بوشهر، باید 70 سال به انتظار نشست تا این بودجه محقق شود!

این درحالیست که قاعدتا سالانه قیمت پروژه های عمرانی از جمله راه آهن افزایش می یابد؛ ضمن اینکه از الان نمی توان تخصیص 100 درصدی اعتبارات را نیز تضمین کرد.

کل اعتبار راه آهن بوشهر تاکنون 284 میلیاردتومان بوده

گزارش «خلیج فارس» می افزاید: پروژه راه آهن بوشهر از سال 86 دارای ردیف مستقل در قانون بودجه شده که به استناد لایحه بودجه، از آن زمان تا سالجاری 153 میلیاردتومان به آن تخصیص یافته است.

برای دو سال پایانی دولت کنونی هم طبق لایحه ای که دولت به مجلس ارائه کرده، مجموعا 131 میلیاردتومان برای این پروژه برآورد شده است.

با این حساب، 284 میلیاردتومان از اعتبار این پروژه تاکنون تعیین تکلیف شده (شامل هزینه کردهای سابق یا بودجه های دو سال آتی)، اما همچنان با رقم موردنیاز برای تکمیل راه آهن (4500 میلیاردتومان) فاصله بسیار زیادی وجود دارد.

فقط یک قطعه راه آهن بوشهر فعال است

مهمتر اینکه پروژه راه آهن بوشهر به 11 قطعه اجرایی تقسیم شده و اکنون تنها قطعه 10 آن فعال می باشد. (25 کیلومتر حدفاصل اهرم تا چغادک که سال گذشته با حضور وزیر راه آغاز شد)

از این رو اجرای همزمان سایر قطعات این پروژه در اولویت وزارت راه نیست و دولت آن را به تحقق فاینانس چینی ها موکول کرده است. کشوری که این سالها با عقب گردهای سیاسی و وقت کشی پیمانکارش، از پروژه های چشمگیرتری مثل آزادراه تهران-شمال، فاز 11 پارس جنوبی، میدان نفتی آزادگان، راه آهن مشهد-بجنورد-گرگان، قطار شهری اهواز و... ، عملا امید چندانی به حضورش در راه آهن بوشهر نیست؛ حداقل در شرایط کنونی که تحریم ها علیه شرکت های خارجی فعال در ایران هم تشدید شده است.

ضمن اینکه در پروژه های ریلی با هزینه بالا که شیوه بازگشت سرمایه آن با قیمت های فعلی تقریبا صفر است، امیدی به مشارکت هلدینگ و سرمایه گذاران داخلی هم نیست.

تکمیل راه آهن بوشهر فقط با اعتبارات دولتی امکانپذیر است

با این شرایط، اتصال بوشهر به خط آهن سراسری تنها در گرو افزایش بودجه های سالانه است؛ فراتر از ارقام کنونی که هر سال فقط 1.5 درصد اعتبار موردنیاز این پروژه را پوشش می دهد.

اینکه دولتی ها هزینه بالای پروژه راه آهن بوشهر را بهانه کرده و تکمیل آن را نیازمند فاینانس خارجی می کنند چیزی جز ظلم مضاعف نمی توان توصیف کرد؛ چرا که بوشهر به عنوان استانی درآمدزا برای کشور با سهم 50 درصدی در تولید ناخالص داخلی دارد، برای زیرساخت هایش از اعتبارات دولتی جزو استان های مستحق می باشد.

مضافا اینکه بوشهر نزدیک ترین بندر جنوب ایران به مرکز کشور می باشد و با اتصال راه آهن سراسری، می تواند در زمینه جابجایی کالا و تکمیل ارزش افزوده خصوصا اقتصادی شدن راه آهن استان هایی مثل اصفهان و فارس تاثیر بسزایی بگذارد.

به هر روی معامله دولت با راه آهن بوشهر در شرایطی است که استان های دیگر (با درآمدزایی پایین تر نسبت به بوشهر) برای اتصال به خط آهن سراسری سهم بسیار بالاتری از توجه و بودجه را داشته اند. می توان در این خصوص به بهره برداری از راه آهن میانه- بستان آباد در شمال غرب کشور در آذرماه امسال اشاره کرد که با 1400 میلیاردتومان و طی 15 سال اجرایی شد.

استان هایی که اگرچه به پای درآمدزایی بوشهر برای کشور نمی رسند، اما قطعا نمایندگان و مسئولان مطالبه گر و توانمندتری برای جذب اعتبارات ملی دارند.

بوشهر در میان 4 استان بلاتکلیف در تکمیل راه آهن

در حال حاضر 8 مرکز استان کشور به راه آهن سراسری متصل نیستند که یکی از آنها بوشهر می باشد.

با نگاهی به مصاحبه و وعده های رسانه ای مسئولان (شامل رییس جمهوری، معاون اول ریس جمهوری، نوبخت معاون رییس سازمان برنامه و بودجه، وزیر راه و خادمی معاون وزیر در امور راه آهن) نشان می دهد که طبق وعده های اعلامی از سوی آنها چهار استان اردبیل، کردستان، خراسان شمالی و خراسان جنوبی طی سال های 99 تا حداکثر پایان این دولت باید سوت قطار را بشنوند.

 اما جستجو در رسانه ها نشان می دهد زمان تکمیل راه آهن استان ثروتمندی نظیر بوشهر بلاتکلیف است و به سبک و سیاق استان های محرومی دیده شده که تا پایان این دولت در اولویت تکمیل نیستند. (مسئولان مورد اشاره در بند بالا تاکنون برای تکمیل راه آهن استان های بوشهر، ایلام، چهار محال و بختیاری وکهکیلویه و بویراحمد هیچگونه وعده مشخصی ارائه نکرده اند.)

دست آخر اینکه پیگیری استاندار کنونی بوشهر از طریق تعامل با استاندار وقت فارس (اسماعیل تبادار) جهت متقاعد کردن دولت و وزارت راه جهت احیای پروژه راه آهن بوشهر و آغاز قطعه 10 آن در سال گذشته قابل توجه است؛ ضمن اینکه طبق اعلام مسئولان، 100 درصد اعتبار سالجاری این پروژه نیز تخصیص یافته که در شرایط حاکم بر بودجه کشور قابل تقدیر است.

اما باید گفت تا پروژه راه آهن بوشهر به اولویت تصمیم گیران کشوری مبدل نشود، با بودجه های فعلی حالا حالاها نباید منتظر شنیدن سوت قطار در استان بوشهر بود؛ حداقل تا 70 سال دیگر!