نوای جنوب:نیمه دوم شهریور هر سال زمان برداشت میوه درخت شیرین بار در استان بوشهر است که در شرایط معمول نخلداران باید خوشحال از برداشت محصول خود باشند اما امسال وضعیت مبهم و رکود بازار تحت تاثیر شیوع بیماری کرونا باعث نگرانی آنها از فروش نرفتن حاصل دسترنج‌ یک ساله شان است.در استان بوشهر بیش از ۶میلیون اصله نخل در قالب ۳۴ هزار و ۵۰۰ هکتار نخلستان وجود دارد که سالانه ۱۶۵ هزار تن محصول به شکل خارک، رطب و خرما تولید و اشتغال مستقیم ۱۸ هزار نفر و غیر مستقیم ۶۷ هزار نفر را در این بخش فراهم کرده‌است وبه صورت میانگین از این میزان تولید ۲۵ هزار تن محصول معادل ۱۴ درصد  به ارزش یکهزار و ۱۵۰ میلیارد تومان صادر می‌شود.

با وجود تورم و گرانی هزینه‌های تولید اما قیمت پائین فروش باعث شده که بسیاری از نخلداران از تولید دلسرد و کار آبا و اجدادی خود را رها کنند.

این محصول که یکی از کالاهای اصلی سفره مردم و بخش عمده‌ای از اشتغال و اقتصاد جمعیت جنوب کشور را تامین کرده‌ است، اکنون با مشکلات زیادی از جمله کم آبی و تشنگی به علت خشکسالی‌های متوالی یک دهه گذشته، ضعف بنیه اقتصادی باغداران، پیر و غیراقتصادی بودن نخل‌ها، بازاریابی، فرآوری، بسته‌بندی، صادرات و نبود مکانیزاسیون در نخل‌داری و در سال جاری شیوع بیماری کرونا روبرو است که باعث دغدغه‌ فعالان این بخش شده‌است.

قیمت امسال هزینه‌ها را پوشش نمی‌دهد

یکی از نخلداران استان بوشهرگفت: قیمت تعیین شده برای خرما در سال جاری متناسب با هزینه‌های انجام شده نیست و این امر باعث متضرر شدن باغداران است.

علی محمد دادور افزود: امسال قیمت هر کیلوگرم خرما پای نخل ۶ تا ۷ هزار تومان تعیین شده‌است که این نرخ متناسب با هزینه‌های انجام شده برای تولید نیست افزون براین نخلداران با افزایش۱۳۰ درصدی قیمت کارتن، پلاستیک و کارگر نیز روبرو هستند.وی بیان کرد: در زمان حاضر امکان تولید کارتن و سایر ملزومات مورد نیاز برای بسته بندی خرما در استان بوشهر وجود ندارد و از استان‌های دیگر تامین می‌شود این امر علاوه براینکه در برخی مواقع متناسب با خواسته و سلیقه باغداران نیز نیست، تحمل هزینه تامین آن نیز برای آنها سنگین است.

دادور گفت: افزون براین شیوع ویروس کرونا باعث شده مردم نسبت به استفاده از محصول خرما نگرانی داشته باشند به همین دلیل از خرید محصول امتناع می‌کنند.

وی اضافه کرد: بیشتر شهرهای بزرگ به دنبال محصولاتی با مشخصات سیب سلامت و کد بهداشتی هستند که این مستلزم وجود کارگاه‌های مجهز به امکانات بهداشتی است که شمار این کارگاه‌ها در استان محدود و همه این امکان را ندارند که محصول خود را در این کارگاه‌ها بسته بندی کنند.

یکی از نخلداران شهرستان دشتستان گفت: نداشتن مشتری و به فروش نرفتن محصول  از جمله مهمترین مشکلات نخلداران استان بوشهر است.

عبدالله آموزگار افزود: قیمت خرما و ادامه این روند باعث می‌شود باغداران شغل آبا و اجدادی خود را کنار بگذارند و به شغل‌های کاذب بپردازند.

وی گفت: با توجه به مشکلاتی که پارسال در اثر قرص برنج برای تولیدکنندگانی که محصول خود را در انبارهای خانگی نگهداری می‌کردند به وجود آمد، امسال بیشتر تمایل دارند محصول خود را در سردخانه نگهداری کنند اما این ظرفیت در استان بسیار محدود است.

ظرفیت سردخانه‌های بوشهر برای نگهداری خرمای تولیدی کافی نیست

مدیرعامل اتحادیه سردخانه داران استان بوشهرگفت: با توجه به مشکلات پیش آمده در بخش صادرات پیش بینی می‌شود بیشتر محصول خرمای امسال در سردخانه‌ها انبار شود.

هادی ضیاء گفت: سردخانه داران با توجه به تورم و گرانی قطعه در صورتیکه قطعه‌ای از سردخانه خراب شود باید برای تعمیر آن هزینه زیادی انجام دهند و در بعضی مواقع حتی قیمت قطعه از قیمت قرارداد آنها نیز بیشتراست.

وی بیان کرد: با توجه به افزایش هزینه‌ها سردخانه داران نمی‌دانند باید به چه قیمتی قرار داد ببندند و اگر در این بین اتفاقی رخ دهد چگونه باید هزینه‌ها را پوشش دهند.

ضیاء گفت: با توجه به مشکلاتی که قرص برنج سال گذشته برای باغداران به وجود آورد امسال بیشتر فعالان این بخش به دنبال انبار کردن محصول در سردخانه ها هستند این درحالی است که ظرفیت برخی سردخانه‌های استان تکمیل و برخی از آنها به سمت استان‌های همجوار حرکت کرده‌اند.

وی درباره ظرفیت سردخانه‌ها گفت: در زمان حاضر۸۰ تا ۱۰۰ هزار تن ظرفیت سردخانه در استان بوشهر ایجاد شده که ۶۰ تا ۷۰ هزار تن آن مربوط به شهرستان دشتستان است.

شیوع ویروس کرونا باعث کسادی بازار خرما

مدیرعامل شرکت تعاونی بسته بندی خرما و مسئول کمیته صادرات انجمن ملی خرمای ایران گفت: در زمان حاضر مهمترین مشکل خرمای ایران ویروس کرونا است که از آخر سال گذشته تاکنون باعث بروز مشکلاتی برای فروش خرما در داخل و خارج از کشور شده‌است.

نادرخدادادی افزود: به دلیل شیوع ویروس کرونا مصرف خرما در کشور بسیار کاهش یافته وهمین مشکل در بازار این محصول نیز تاثیر گذار بوده‌است.

وی یکی دیگر از مشکلات این بخش را افزایش ۲ برابری قیمت حمل و نقل در بحث صادرات عنوان کرد.

خدادای گفت: امروز خرما به عنوان خشکبار و در ردیف کالاهای غیراساسی قرار گرفته به همین دلیل قیمت آن نسبت به سال گذشته برخلاف سایرکالاهای دیگر افزایش نیافته است.

وی بیان کرد: نرخ مورد نظر باغداران مورد قبول تاجران نیست زیرا تاجران این نگرانی را دارند که با توجه به شرایط و اعمال برخی محدودیت‌ها نتوانند محصول خود را بفروشند.

خدادادی یادآورشد: هرچند تورم دربخش‌های مختلف جامعه وجود دارد اما با وجود افزایش هزینه‌های تولید و بسته بندی، بازار فروش خرما افرایش قیمت نداشته است.

مشکلات اصلی بخش خرما در استان بوشهر 

مدیرعامل کنسرسیوم صادراتی خرمای استان بوشهر گفت: نبود زیرساخت‌های لازم در بخش تولید، پائین آمدن قدرت خرید، وجود موانع صادرات، تعلیق کارت‌های بازرگانی، افزایش قیمت نهاده‌ها و ملزومات بسته بندی از جمله مهمترین مشکلات فعالان بخش خرما در استان بوشهر است.

ابوالقاسم کاووسی افزود: بخشی از نخل‌های این استان پیر و از لحاظ کمی و کیفی دچار کاهش تولید شده و توجیه اقتصادی ندارند.

وی بیان کرد: نخل‌های جوان و پیر به یک اندازه مراقبت و آبیاری می‌شوند اما بازدهی نخل‌های جوان بیش از نخل‌های پیر است به همین دلیل بازسازی و نوسازی این نخل‌ها ضروری است.

مدیرعامل کنسرسیوم صادراتی خرمای استان بوشهر بیان کرد: یکی دیگر از مشکلات نخلداران شیوه آبیاری است هرچند شیوه‌ آبیاری قطره‌ای به شکل محدود در برخی از نخیلات استان بوشهر در حال انجام است اما شیوه سنتی غرقابی آبیاری روش غالب به شمار می‌رود.

کاووسی گفت: در آبیاری غرقابی دوره آبیاری طولانی مدت است این درحالی است که دوره آبیاری در شیوه نوین کم‌تر و به جای هر۴ ماه چرخش آب به ۱۰ تا ۱۵ روز کاهش می‌یابد که این امر در میزان محصول و ثمردهی تاثیر بسزایی دارد.

وی در باره سد دالکی گفت: هرچند این پروژه در حال انجام است ولی روند آن بسیار کند طی می‌شود و آنچه در این پروژه مهم است این است که همزمان با تکمیل پروژه سد لازم است طراحی کانال‌های بتونی، سیستم‌های آبیاری، استقرار ایستگاه پمپاژ  و تعیین بودجه اجرا شود تا نخیلات زیر پوشش به موقع از مزایای این سد بهره مند شوند.

کاووسی ادامه داد: اینکه زمان زیاد سپری شود تا سد آماده بهره‌برداری و پس از آن چندین و چند سال دیگر برای ایجاد زیر ساخت‌ها اقدام شود دراین صورت نوش‌دارو بعد از مرگ سهراب خواهد بود و نخیلات تشنه این منطقه از رمق خواهند افتاد.

کاهش توان خرید مصرف کنندگان عامل کسادی بازار داخلی خرما

وی گفت: افزایش هزینه‌ها در بخش تولید، بسته بندی، دستمزد کارگر و حمل و نقل باعث شده قیمت تمام شده محصول افزایش یابد این درحالی است که در مقابل توان خرید مصرف کنندگان بر اثر تورم کاهش یافته و گرایش مردم به سمت مصرف کالاهای مهم‌تر است.

مدیرعامل کنسرسیوم صادراتی خرمای استان بوشهر ادامه داد: کم شدن میزان مصرف باعث انبارشدن محصول می‌شود و وقتی محصول در زمان مناسب، فروش و مصرف نشود، تقاضا کم و قیمت کاهش می‌یابد.

کاووسی با اشاره به اینکه آرامش بازار در اول فصل امسال بهتر از هیاهوی توخالی سال گذشته است گفت: باقی ماندن تناژ محدودی از محصول سال گذشته در انبارها و سردخانه‌ها، خواب طولانی مدت سرمایه افراد و خریدارانی که در فصل گذشته اقدام به خرید محصول کردند، رشد نکردن قیمت خرما در سال گذشته، پایان نه چندان رضایت بخش برای خریداران و تاثیر روانی آن در اول فصل امسال، حضور نیافتن خریداران استان‌های همجوار در بازار امسال به دلیل تولید مناسب خودشان از جمله عوامل آرامش نسبی بازار خرمای امسال است.

وی ادامه داد: سردرگمی صادرکنندگان به دلیل نبود ثبات ارزی، ایجاد محدودیت برگشت ارز به سامانه نیما، تعلیق کارت بازرگانی تعداد زیادی از صادرکنندگان ازجمله صادرکنندگان نمونه خرمای استان بوشهر از جمله دیگر دلایل آرامش نسبی بازار خرمای امسال به شمار می‌رود.

به گفته کاووسی، فشار روانی و ترس از تعطیلی بازار و یا بسته شدن مرزها در اثر احتمال شیوع کرونا در فصل سرما از جمله عواملی است که اذهان عمومی را درگیر و میزان ریسک را افزایش داده است.

وی افزایش افسارگسیخته تورم، افزایش قیمت تمام شده، هزینه‌های تولید برای باغداران، هزینه‌ها و ملزومات بسته بندی و کاهش قدرت خرید مصرف کنندگان را از جمله عوامل آرامش بازار خرما عنوان کرد.

وجود سردخانه‌ها برای باغداران و خریداران ضروری است

مدیرعامل کنسرسیوم صادراتی خرمای استان بوشهر با اشاره به نگهداری بار در سردخانه‌ها و انبارهای بهداشتی گفت: در این شرایط عرضه کالا متناسب با تقاضا صورت می گیرد اما باید توجه کرد که فروش نرفتن به موقع محصول و انباشت آن در انبارها و سردخانه‌ها به منظور افزایش قیمت همیشه جواب نخواهد داد چون گذر زمان و میزان فروش محصول باهم در ارتباط هستند.

وی ادامه داد: اگر زمان زیادی سپری و محصول زیادی در انبارها بماند و فروخته نشود در زمان کم باقی مانده میزان زیاد محصول را نمی شود فروخت.

کاووسی تاکید کرد: وجود سردخانه‌ها برای باغداران نعمت بزرگی است چون اگر قیمت بر وفق مراد آنها نباشد فروش را به زمان مناسب دیگری واگذار می‌کنند همچنین برای خریداران نیز مفید است چون خریدار لازم نمی‌بیند کل خرید و مایتحتاج سال خود را یک جا با صرف مبالغ نجومی خریداری کند و یا مکان بزرگی را برای نگهداری بار و هزینه‌های جانبی اختصاص دهد و می‌تواند بخشی از خرید خود را را به زمان دیگری منتقل کند.

ممنوعیت صادرات خرما؛ نخلداران را با مشکل روبرو می‌کند

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر گفت: اگر امسال وضعیت صادرات خرما مناسب نشود و یا به دلیل برخی مسائل از جمله کرونا ممنوع باشد، مشکل فروش خرما شدیدتر خواهد شد.

وی تاکید کرد: به همین دلیل روان سازی صادرات نه تنها در خرما بلکه در سایر محصولات کشاورزی ضروری است.

به گفته منوچهری، مهمترین محصول استان بوشهر در حوزه باغبانی خرماست و به عنوان یک محصول مهم و اقتصادی به شمار می‌رود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر اضافه کرد: از ۴۰ هزار بهره بردار بخش کشاورزی این استان ۱۴ هزار بهره بردار در حوزه خرما فعالیت می‌کنند و سالانه از سطح ۳۴ هزار هکتار نخیلات استان بیش از ۱۶۵ هزار تن محصول تولید می‌کنند.

منوچهری اظهار کرد: در گذشته واریته کبکاب در لیست خریدهای تضمینی به عنوان خرمای سایر معرفی می شد اما امروز با تلاش صورت گرفته برای ارتقای کیفیت محصول، خرمای کبکاب در لیست خرماهای شناسنامه دار قرار گرفته و جایگاه و طرفداران خود را پیدا کرده‌است.

وی ادامه داد: در زمان حاضر نشان ملی خرمای کبکاب و زاهدی به نام استان بوشهر است.