
نوای جنوب:کالابرگ الکترونیکی با هدف حمایت از معیشت خانوارهای کمدرآمد طراحی شد؛ اما در شرایطی که قیمت کالاهای اساسی با سرعتی قابل توجه افزایش مییابد، ثابت ماندن اعتبار آن به معنای کاهش تدریجی قدرت خرید این حمایت است.
نوای جنوب:کالابرگ الکترونیکی با هدف حمایت از معیشت خانوارهای کمدرآمد طراحی شد؛ اما در شرایطی که قیمت کالاهای اساسی با سرعتی قابل توجه افزایش مییابد، ثابت ماندن اعتبار آن به معنای کاهش تدریجی قدرت خرید این حمایت است.
مسئله امروز کالابرگ صرفاً افزایش یا کاهش چندصد هزار تومان نیست؛ پرسش اصلی این است که اعتبار تعیینشده تا چه اندازه میتواند نیازهای واقعی یک خانوار را تأمین کند؟
وقتی قیمت کالاها افزایش مییابد اما رقم حمایت ثابت میماند، ارزش واقعی کالابرگ نیز کاهش پیدا میکند.
اسماعیل دشمنزیاری رییس خانه کارگر بوشهر معتقد است «افزایش محدود اعتبار کالابرگ در شرایط فعلی نمیتواند پاسخگوی فشار معیشتی خانوارها باشد. از نگاه او، کالابرگ باید به جای یک رقم ثابت، با میزان مشخصی از کالاهای اساسی سنجیده شود؛ زیرا مردم در نهایت با «پول» زندگی نمیکنند، بلکه با آن کالا و خدمات خریداری میکنند.»
این نکته اهمیت زیادی دارد. اگر قیمت یک کیسه برنج یا سایر اقلام اساسی چند برابر شود، افزایش محدود اعتبار کالابرگ الزاماً به معنای بهبود قدرت خرید نیست. ممکن است رقم اسمی حمایت افزایش پیدا کند، اما مقدار کالایی که خانوار با آن میتواند خریداری کند، همچنان کاهش یابد.
از سوی دیگر، گزارشهای منتشرشده درباره تورم خوراکیها نشان میدهد فاصله میان هزینه واقعی سبد کالاهای اساسی و اعتبار کالابرگ قابل توجه است. بنابراین، سیاست حمایتی نمیتواند صرفاً بر اساس یک رقم ثابت و بدون بازنگری دورهای ادامه پیدا کند.
راهکار اساسی، طراحی سازوکاری است که اعتبار کالابرگ را به تورم و هزینه واقعی سبد معیشت پیوند دهد. در چنین مدلی، با افزایش قیمت کالاهای اساسی، اعتبار حمایتی نیز متناسب با آن اصلاح میشود و قدرت خرید خانوار تا حد امکان حفظ خواهد شد.
در نهایت باید گفت؛ اعتبار کالابرگ باید متناسب با تورم و هزینه واقعی کالاهای اساسی بازنگری شود. در غیر این صورت، همانند امروز تورم بخش مهمی از اثر حمایتی کالابرگ را پیش از رسیدن آن به سفره مردم خنثی کرده است.